Mubarećija

Mubarećija, danas potpuno zaboravljeno biće iz usmenih predaja bošnjačkog naroda a o kojem su se nekad u dugim zimskim noćima najviše raspredale priče pored vatre ognjišta ili furune.

U 18. i 19. vijeku narod u Bosni će tako zvati kugu, koju prema narodnom vjerovanju nije poželjno nazivati njenim pravim imenom pa su je zvali mubarećijom, blagoslovenom, da joj se dodvore, da je na taj način umilostive.
Na isti način su stuhljivi momci (o stuhama i stuhačima nekom drugom prilikom) bili na cijeni koji su bolovali od nekog oblika kako se to nekad zvalo sušice ili momci koji su imali gušu, odnosno strumu (povećana štitnjača).
Na to se gledalo kao na blagodat i smatrali su se posebnim, čak i poželjnim.

Iz ljetopisnih zabilješki i usmenih predanja mubarećija se opisuje kao crna djevojka crne raščupane kovrdžave kose a od pasa na dole runjava sa nogama kao kod koze.

Od Drugog svjetskog rata naovamo, sve do pojave struje biće najpoznatija po tome što će u gluho doba naskakivati na pijance koji su se kasno vraćali kući i po tome spada u vrstu tzv. pritiskajućih demona, odnosno “ride-on” demona.
Napada uglavnom usamljene putnike, pijance najčešće, i one što se kasno noću iz zijana kući vraćaju, na uskim putevima, pored grobalja, na raskršćima i mostovima.

Obično kad bi zajahala nekog bi ga pitala je li mu teška a on nesretnik bi morao da odgovori “ko perka, ko slamka”, u tom slučaju bi nastavila da ga jaše sve do zore i prvih pijetlova. Ukoliko bi nevoljnik pak priznao da je preteška onda bi sa svakim sljedećim korakom bivala sve teža i pritiskala ga dok se dotični ne bi srušio od iscrpljenosti na zemlju i probudio ujutru, ili bi ga neko ko bi ujutru prolazio našao izbezumljenog i polumrtvog.

Tekst @35Hartigan